مادر تاريخ درگذشت

زني كه در دامن پاك و بردبارش، شهره‌ترين معمار تاريخ يك ايل منكوب و محروم را پرورش داد، در پرتي و دورافتادگي غربت، درگذشت. مادر محروميت‌ها، اگرچه در دورافتادگيِ غربت در گذشت اما بي‌پيرايگي و سادگيِ سراسر زندگي‌اش آن قدر شكوه و هيبت داشت كه تماميت يك ايلِ بزرگ و چندميليوني از ته دل آرزو داشتند فقط يك‌بار به زيارت‌اش محشور شوند و خاك قدم‌هاي مقدسش را سرمه‌ي چشمان تنگ و مؤرب‌شان كنند. مادر تاريخ به سياق فرزند شهير و فرزانه‌اش؛ آن سمند خوش‌قدمِ سپيدپيشاني، هيچگاه از ثروت و توجه و امكاناتي كه به موجب نام و نشانه‌ي آن معمار بزرگ تاريخ مي‌توانست به چنگ بزند، استفاده نكرد. همان سان كه عبدالعلي مزاري يك "قيران" براي معيشت خانواده‌اش به ميراث نگذاشت، مادر تاريخ هم با آن كه مي‌توانست ثروت هنگفت چند ميليون انسان را به خانه‌اش بريزد تا ديوار خانه محقرش درز نداشته باشد و زينب؛ آن تنها یادگار نازنین سمند خوش‌قدم مان، بتواند بر پرِ قو بخوابد اما چنان نكرد و هيبت و شكوه مادرانگيِ ايل فقر و محروميت را بر زرق و برقي كه به مقدسات سوگند مسلم ترين حق‌اش بود، ترجيح داد.

مادر تاريخ آن قدر هيبت و شكوه داشت كه قارون‌ها و ستاره‌داران قلدر و گنده‌اي كه در كابل بر ميراث مقدس فرزند فرزانه‌اش جولان مي‌دهند، از عكس بوسيدن دستان فرتوت و مقدس او براي خودشان پايه‌هاي متزلزل و کاغذین نفوذ و محبوبيت اجتماعي مي‌ساختند و مي‌سازند. مادر محروميت‌ها با سربلندي و شكوه هرگز از تيكه‌داران ناخلف ميراث فرزندش، نخواست ديوار درزخورده‌ي خانه‌اش را تعمير كنند يا مزار غريب و بي‌در و پيكر فرزندش را نوسازی و مرمت كنند. مادر تاريخ، باشكوه زيست و باشكوه رفت. بر عظمت و هيبت و روسپيدي ات كلاه از سر بر مي‌داريم. بدرود مادر تاريخ محروميت!

خادم حسین کریمی 

They burned down a school in eastern part of capital Afghanistan

Kabul has witnessed many tragedies, from massacres to lynching a young woman in daylight in the center of the city. But I had not heard if any school was burned down even during the havoc of the mujahidin rule. Today it happened! They burned down a school in eastern part of the city. However, such mundane act cannot weaken our spirit and our determination to get education and keep lightening the candle of knowledge! Our thirst for knowledge will grow deeper and broader and we will avenge them by knowledge! I'm sure knowledge will prevail over darkness, bigotry and ignorance!

Jawad zawulistani

ﻓﺮﺩا ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ اﻧﺴﺎﻥ ﻛﺸﻲ اﻋﺘﺮاﺽ ﻣﻴﻨﻤﺎﻳم

نبشته: داود توانا

ﻣﻦ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺩﻟﻴﻞ ﻃﺮﻓﺪاﺭ اﻳﻦ ﻋﺪاﻟﺖ ﺧﻮاﻫﻲ ﻫﺴﺘﻢ.

ﻧﺨﺴﺖ: ﻣﻦ ﺑﻪ ﻛﻮﺩﻛﺎﻥ ﻛﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ اﻳﻦ ﻓﺎﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮاﻥ ﭘﺸﺘﻮﻥ ﻫﺎﻱ اﻗﺘﺪاﺭ ﻃﻠﺐ و ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻃﺮﻑ ﺩاﺭﻱ و ﻣﻨﺎﺯﻋﻪ في ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻗﻮﻣﻲ ﺳﺖ ﻧﻤﻲ ﻧﮕﺮﻡ. ﻛﻮﺩﻛﺎﻥ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ, ﺣﺘﺎ اﮔﺮ ﺩﺳﺖ ﻫﻤﻜﺎﺭﻱ ﺑﺎ ﻃﺎﻟﺒﺎﻥ ﺩاﺷﺘﻪ اﺳﺖ, ﺑﻪ ﻟﺤﺎﻅ اﺧﻼﻕ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺣﺎﻳﺰ ﺗﺮﺣﻢ اﺳﺖ و ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﺮاﻱ ﻛﺴﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﺎﻅ ﺟﺴﻤﻲ و ﻋﻘﻠﻲ ﺑﻪ ﺳﻦ ﺑﻠﻮﻍ ﻧﺮﺳﻴﺪﻩ اﺳﺖ ﻗﺴﺎﻭﺕ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺩاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ. ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺗﻌﺪاﺩﻱ اﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ اﻋﺘﺮاﺽ ﺩاﺭﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻋﺘﺮاﺽ و ﮔﺮﺩ ﻫﻤﺎﻳﻲ ﻋﺪاﻟﺖ ﺧﻮاﻫﺎﻧﻪ ﻣﺮﺩﻣﻲ, ﻋﺪاﻟﺖ ﺧﻮاﻫﻲ ﻧﻪ ﺑﻠﻜﻪ ﺣﺮﻛﺖ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻋﺪاﻟﺖ و ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ اﺯ ﺗﻭﺣﺶ اﺳﺖ. اﻣﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﻭﺭﻡ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺯ ﻧﺴﻞ اﺯ ﺭاﻩ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺗﺒﺎﺭ ﺗﻮﺣﺶ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺴﺎﻥ ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﻪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ ﺗﺎ ﻫﻤﺴﻨﮕﺮ ﻭاﻧﻤﻮﺩ ﺷﻮﻳﻢ ﺗﺎ ﺣﺲ ﻫﻢ ﺳﻔﺮﻱ و ﺑﺮاﺑﺮﻱ ﺩﺭ اﺫﻫﺎﻥ ﺟﻤﻌﻲ ﮔﺮﻭﻫﻬﺎﻱ ﻗﻮﻣﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮﺩ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺩﺷﻤﻦ ﻣﺸﺘﺮﻙ ﭘﻴﺪا ﻛﺮﺩﻥ, ﻳﻜﻲ اﺯ.ﺗﺎﻛﺘﻴﻚ ﻫﺎﻱ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮاﻥ ﺩﺭ ﺣﻮﺯﻩ اﻣﻨﻴﺖ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻣﻨﻂﻘﻪ اﺳﺖ.

ﺩﻭ: ﺑﻪ ﻋﻨﻮاﻥ ﻳﻚ ﻫﺰاﺭﻩ ﻣﺪﻋي اﻡ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﻣﺪﻧﻲ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺮﺩﻡ - ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻣﺤﺮﻭﻡ اﺯ ﻗﺪﺭﺕ ﺳﻴﺎﺳﻲ و اﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻣﻠﻲ - ﺑﺰﺭﮒ ﺷﺪﻩ اﻡ. ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎﻱ اﻳﻦ اﺩﻋﺎ ﻣﻴﺘﻮاﻧﻢ ﺑﮕﻮﻳﻢ ﻛﻪ ﺩﺭﺩ ﻣﺤﺮﻭﻣﻴﺖ و ﻇﻠﻢ ﺁﺷﻜﺎﺭ ﺭا ﺩﺭ ﺑﺮاﺑﺮ اﻧﺴﺎﻧﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺯ ﻫﺮ ﻫﻤﻮﻃﻦ ﺩﻳﮕﺮﻡ ﺩﺭﻙ ﻣﻲ ﻛﻨﻢ, ﭼﻮﻥ ﺑﺎﺭ اﻳﻦ ﺁﻓﺖ ﻫﺎﻱ ﺳﻴﺎﺳﻲ اﻧﺴﺎﻥ ﻛﺶ ﺭا ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺑﺎ ﭘﻴﻜﺮ ﻧﺴﻞ ﻧﺴﻞ ﺧﻮﺩﻡ ﺗﺤﻤﻞ ﻛﺮﺩﻩ اﻡ. ﻣﻦ اﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﺩاﺭﻡ ﻛﻪ ﻫﻢ ﻫﻤتﺒﺎﺭ ﻣﻦ ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﺎﻭﺭ اﺳﺖ, ﭼﻮﻥ ﺑﺎﻭﺭ ﺭا ﺧﻮﺩﻡ ﻧﺴﺎﺧﺘﻪ اﻡ ﻛﻪ ﭘﺮﺩاﺧﺘﻪ ي ﺫﻫﻦ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮﺩ ﺧﻮﺩﻡ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﻜﻪ اﻳﻦ ﺑﺎﻭﺭ ﺭا ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺯﻫﺮﺁﮔﻴﻦ ﺩﻳﺎﺭﻡ ﺩﺭ ﺭﮒ و اﺳﺘﺨﻮاﻥ ﻫﻤﻪ ﻣﺎﻥ ﺗﺰﺭﻳﻖ ﻛﺮﺩﻩ و ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﻜﺎﺭ اﺳﺖ. ﻭﻗﺘﻲ ﭼﻨﻴﻦ اﺩﻋﺎﻱ ﺩاﺭﻳﻢ, ﺑﻴﺎﻳﻴﺪ اﻳﻦ ﺑﺎﻭﺭﻣﺎﻥ ﺭا ﺑﺪﻭﻥ اﻳﻨﻜﻪ اﻗﻮاﻡ و ﺷﻬﺮﻭﻧﺪاﻥ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺑﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺰﻩ ﺗﻠﺦ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺷﻮﻧﺪ, ﺑﻪ ﻋﻨﻮاﻥ ﺷﻌﻮﺭ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ  ﺑﻪ ﻫﻤﻮﻃﻨﺎﻥ اﻧﺘﻘﺎﻝ ﺩﻫﻴﻢ.